Περί Φωτίσεως

Ακόμα ένα βιβλίο του βραβευμένου με Νόμπελ συγγραφέα Ζοζέ Σαραμάγκου ολοκλήρωσα πρόσφατα. 

 Το “Περί Φωτίσεως” , το οποίο μπορεί να θεωρηθεί ως η συνέχεια του “Περί Τυφλότητος” αλλά διαβάζεται άνετα και από όσους δεν έτυχε να ανατρέξουν στο πρώτο του βιβλίο, προσπαθεί να απαντήσει στην εξής ερώτηση:

 τι γίνεται σε μια χώρα που οι κάτοικοι της πρωτεύουσας υπερψηφίζουν σε τοπικές εκλογές με συντριπτική διαφορά το λευκό;

 Σε μια εποχή που για μέρες η Αθήνα ήταν στα χέρια των αναρχικών ως αποτέλεσμα αυτού που οι ακαδημαϊκοί αποκάλεσαν “κρίση της πολιτικής” , ενω η παγκόσμια οικονομική κρίση τερμάτισε το μοντέλο του φιλελευθερισμού όπως το  ξέραμε μέχρι σήμερα, το “Περί Φωτίσεως” έχει μια ενδιαφέρουσα υπόθεση και πλοκή που μπορεί -ίσως- να δώσει απαντήσεις και λύσεις σε όσα βλέπουμε και σήμερα να διαδραματίζονται γύρω μας.

 Οι εκλογές, μετά το πρώτο αποτέλεσμα επαναλαμβάνονται και τελικά επιβεβαιώνουν την κυριαρχία του λευκού με ποσοστό άνω του 80%.

 Η κυβέρνηση αρχίζει να παίρνει μέτρα: επιβάλλει κατάσταση πολιορκίας στην πόλη και προσπαθεί να πείσει για την αναγκαιότητα ύπαρξής της. Και όταν πια κανένα μέτρο δεν φαίνεται να είναι αποτελεσματικό, αναγκάζεται να… μετακινηθεί σε μια άλλη πόλη, να βαφτίσει μια νέα πρωτεύουσα και ουσιαστικά να απομονώσει τους κάτοικους που τόλμησαν να ψηφίσουν κάτι που μπορεί μεν να μην ήταν παράνομο, αλλά δημιούργησε αμηχανία στους θεσμούς. 

 Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο Πρωθυπουργός, οι Υπουργοί, ο στρατός και η αστυνομία έχουν άποψη για το πως πρέπει να επανέλθουν τα πράγματα σε τάξη. Και όταν διαπιστώνουν πως η εγκαταλειμμένη πόλη όχι μόνο δεν πέφτει στην αναρχία, αλλά επιβιώνει χάρη στις πρωτοβουλίες και τη δράση των κατοίκων της, αρχίζουν να ψάχνουν για το μυαλό που κρύβεται πίσω από αυτό το “λευκό κίνημα”.

 Ο Σαραμάγκου, ο οποίος σε όλα του τα βιβλία χρησιμοποιεί σουρεαλιστική πλοκή αλλά ρεαλιστικές αντιδράσεις των ηρώων του, καταφέρνει να περάσει το κλασικό αλλά όχι πάντα αυτονόητο μήνυμα πως η δημοκρατία προέρχεται και απευθύνεται στο λαό. Και οι θεσμοί, ως κομμάτι της κοινωνίας, οφείλουν να είναι δίπλα και όχι απέναντι στους πολίτες.

 Στο “Περί Φωτίσεως”, οι βασικοί πρωταγωνιστές του έργου -οι κάτοικοι που τόλμησαν να επιλέξουν το λευκό- είναι και οι κομπάρσοι μιας ιστορίας που τελικά θυματοποίησε την λιγότερο ένοχη αλλά τραγική μορφή μιας γυναίκας που έτυχε να είναι διαφορετική: η σύζυγος ενός γιατρού και ο σκύλος της δολοφονούνται στο όνομα της “εθνικής τάξης” με αβέβαιο, όμως, αποτέλεσμα. 

 Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη.